Województwo zachodniopomorskie Województwo pomorskie warminsko-mazurskie Województwo podlaskie Województwo lubuskie Województwo wielkopolskie kujawsko-pomorskie Województwo mazowieckie Województwo lodzkie Województwo lubelskie Województwo dolnośląskie Województwo opolskie Województwo świętokrzyskie Województwo śląskie Województwo małopolskie Województwo podkarpackie
Samorząd Województwa Mazowieckiego

Biuro Regionalne KSOW Województwa Mazowieckiego

English 
baner

Walczymy ze smogiem

15.03.2018

O problemie smogu słyszał już chyba każdy. Prasa, radio, telewizja zarzucają nas informacjami o złej jakości powietrza, którym oddychamy. Słyszymy alarmujące dane. Ale co dalej? M.in. na to pytanie próbowano znaleźć odpowiedź na I Kongresie Czystego Powietrza, zorganizowanym przez Samorząd Województwa Mazowieckiego i Zespół Doradców Gospodarczych TOR.

To pierwsze tak duże spotkanie w tej sprawie.  W ciągu ostatnich kilku lat kwestia jakości powietrza z tematu lokalnego stała się zagadnieniem o znaczeniu ogólnopolskim. Jednak do skutecznej walki z narastającym zanieczyszczeniem powietrza potrzebna jest szeroka współpraca wielu różnych środowisk m.in.: władz samorządowych, centralnych, organizacji pozarządowych i mediów. Walka ze smogiem to nie tylko konieczne inwestycje (m.in. wymiana pieców), ale także zmiana sposobu myślenia całego społeczeństwa.

W kongresie uczestniczyło ponad 200 samorządowców (prezydentów, burmistrzów, wójtów, radnych), a także naukowców, przedstawicieli biznesu i organizacji pozarządowych.

– Skala problemu jest bardzo duża. Na Mazowszu z powodu złej jakości powietrza co roku umiera około 4–6 tys. osób. Samorządy same sobie nie poradzą, dlatego wypracowane w toku dzisiejszej dyskusji wnioski przekażemy na piśmie premierowi Morawieckiemu z prośbą o wsparcie i podjęcie rzeczywistych działań – mówi marszałek Adam Struzik.

Pierwszy krok – uchwała antysmogowa

– Na Mazowszu od listopada zeszłego roku obowiązuje uchwała antysmogowa, która ma wyeliminować przestarzałe piece i najgorszy opał. Kierujemy też do samorządów środki finansowe np. na termomodernizacje budynków. Lokalne samorządy pomagają mieszkańcom w wymianie pieców, inwestują w odnawialne źródła energii czy gazyfikację. Warto skorzystać z rozwiązań, które się sprawdziły – podkreśla marszałek Adam Struzik. – Zła jakość powietrza to problem nie tylko lokalny, ale ogólnokrajowy. Same deklaracje strony rządowej nie wystarczą. Dlatego po raz kolejny apeluję o podjęcie działań i wsparcie w tej nierównej walce.

Szacuje się, że aż 50 tys. osób rocznie umiera w Polsce przedwcześnie z powodu zanieczyszczenia powietrza. To ponad 14 razy więcej niż w wypadkach samochodowych. Problem złego stanu powietrza dotyczy zarówno największych polskich miast, jak i mniejszych miejscowości. W województwie mazowieckim na większości stanowisk pomiarowych w latach 2012–2016 dobowe stężenia pyłu zawieszonego wiele razy przekraczały normę. Również norma roczna dla benzo(a)pirenu, który ma działanie silnie rakotwórcze, była w tych latach przekraczana nawet 5–6 krotnie. Badania potwierdzają, że zarówno długie, jak i krótkie przebywanie na powietrzu zanieczyszczonym pyłami zawieszonymi, w tym benzo(a)pirenem, może prowadzić do schorzeń układów krążenia i oddechowego, a nawet przedwczesnych zgonów.

Samorządy biorą sprawy w swoje ręce

Brak zdecydowanych rozwiązań systemowych, ograniczone środki finansowe, a także wciąż zbyt niska świadomość społeczna – to główne problemy, z jakimi muszą się mierzyć samorządy. Chociaż nie jest to łatwe, samorządy krok po kroku starają się walczyć o czyste powietrze. Przykładem może być Ciechanów.

– Przy dofinansowaniu z WFOŚiGW przeprowadziliśmy program wymiany pieców dla mieszkańców na bardziej ekologiczne, w tym roku jesteśmy już gotowi na kolejną edycję – podkreśla Krzysztof Kosiński prezydent Ciechanowa. – Do miejskiej sieci ciepłowniczej przyłączamy systematycznie budynki komunalne i obiekty miejskie. Prowadzimy i planujemy termomodernizacje budynków, inwestujemy w infrastrukturę. Trwa budowa centrum przesiadkowego w okolicach dworca kolejowego, budujemy kolejne kilometry ścieżek rowerowych, mamy zamiar wdrożyć system rowerów miejskich. Inwestujemy w komunikację miejską, wymieniamy tabor – niebawem wyjedzie na ulice autobus elektryczny. Podejmujemy liczne działania edukacyjne i proekologiczne, jak np. akcja Straży Miejskiej dotycząca zakazu palenia śmieci czy akcja związana z prawidłowym paleniem w piecu – dodaje prezydent Ciechanowa.

Samorządowcy wskazują, że ich działania przynoszą konkretne efekty. Przykładem mogą być Chorzele, gdzie do 2017 r. udało się ograniczyć emisję dwutlenku węgla o około 16 proc.

– Było to możliwe m.in. dzięki przeprowadzonej termomodernizacji ponad 1140 budynków mieszkalnych i samorządowych – wskazuje Beata Szczepankowska burmistrz miasta i gminy Chorzele. – W naszej gminie zostało zainstalowanych 180 szt. kolektorów słonecznych. Wydaliśmy także decyzję o warunkach zabudowy dla 11  farm fotowoltaicznych w różnych częściach gminy o łącznej mocy 29,2 MW na 31,3 ha. W trakcie postępowania administracyjnego są kolejne 4 takie farmy. Do gminy został również doprowadzony gaz ziemny. Obecnie mieszkańcy składają wnioski o wydanie warunków przyłączeniowych gazu do gospodarstw domowych oraz zakładów pracy. Gmina jest także gotowa do złożenia wniosku dotyczącego wymiany kotłów centralnego ogrzewania. W tym roku uruchomiliśmy zbiorowy transport drogowy, który ograniczy poruszanie się mieszkańców pojazdami prywatnymi – dodaje.

Pomogą fundusze unijne

W ramach RPO WM 2014–2020 na przejście na gospodarkę niskoemisyjną zarezerwowano 1,3 mld zł. W ogłoszonych do tej pory konkursach na termomodernizacje budynków, instalacje odnawialnych źródeł energii, tworzenie parkingów „Parkuj i Jedź”, ścieżki rowerowe czy zakup niskoemisyjnych autobusów przeznaczonych został już 1 mld zł. Samorządy będą mogły ubiegać się też o środki na wymianę starych kotłów, pieców i innych urządzeń grzewczych na te spalające biomasę lub wykorzystujące paliwa gazowe. Wnioski o dofinansowanie w ramach działania 4.3 Redukcja emisji zanieczyszczeń powietrza Poddziałania 4.3.1 Ograniczanie zanieczyszczeń powietrza i rozwój mobilności miejskiej będzie można składać od 30 marca do 6 czerwca br.

Apel do strony rządowej

Samorządy mogą wspierać, pozyskiwać środki, ale nie mogą nikogo zmusić do wyboru droższego, ale bardziej ekologicznego opału. Nie mają także wystarczających środków, aby efektywnie dofinansowywać wymianę pieców na nowocześniejsze. Problemów jest znacznie więcej. Szereg barier – prawnych, technicznych i finansowych utrudnia samorządom skuteczne działania. Chodzi m.in. o brak podstaw prawnych do obligatoryjnego przygotowywania programów ograniczenia niskiej emisji. Problemem jest również brak możliwości nałożenia przez samorządy wojewódzkie obowiązku realizacji działań naprawczych przez samorządy gminne i powiatowe, ale także niewystarczające regulacje prawne w zakresie kontrolowania osób fizycznych. Po wielokrotnych apelach samorządów wprowadzono krajową regulację prawną w odniesieniu do wymagań emisyjnych z kotłów na paliwa stałe o mocy do 500 kW. Nadal jednak nierozwiązana pozostaje kwestia instalacji o mocy od 500 kW do 1 MW,  jak również kwestia wprowadzenia przepisów wykonawczych regulujących dostępność w handlu węgla słabej jakości.

Źródło: www.mazovia.pl

 

 

Słowa kluczowe : adam struzikkongressmog


Portale regionalne
mapa
 
logo Unia Europejska
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich:
Europa inwestująca w obszary wiejskie
logo PROW
logo FAPA    logo CDR
Mapa serwisu    |    copyright KSOW 2009