Koło Gospodyń Wiejskich „Urzekające” w Jaźwinach (Gmina Borowie) powstało w kwietniu 2019 roku. I choć wizerunek jego członkiń jest daleki od stereotypu typowej gospodyni wiejskiej, od lat udowadniają, że działalność społeczna może łączyć pokolenia, ożywiać wiejskie tradycje i inspirować mieszkańców do aktywnej obecności w życiu lokalnej wspólnoty.

W 2025 roku działalność Koła została doceniona przez Kapitułę konkursu „Koła Gospodyń Wiejskich – wyjątkowe miejsca, wyjątkowi ludzie”, która przyznała „Urzekającym” zaszczytne wyróżnienie.

Aktywność to nasza specjalność

Dzięki ogromnemu zaangażowaniu, kreatywności oraz autentycznej trosce o lokalne dziedzictwo kulturowe, KGW z Jaźwin w ostatnich latach wyrosło na jedno z najaktywniejszych i najbardziej rozpoznawalnych kół w powiecie garwolińskim. To właśnie ta konsekwentna praca, widoczna zarówno w przywracaniu dawnych tradycji, jak i w codziennej działalności na rzecz społeczności, sprawiła, że w plebiscycie Perły Mazowsza „Urzekające” zostały uhonorowane tytułem Perły Aktywności Społecznej 2024 Gminy Borowie oraz Perły Aktywności Społecznej 2024 Powiatu Garwolińskiego.

W ostatnich latach swojej działalności Koło konsekwentnie przywraca dawne tradycje, ożywiając obrzędy, spotkania i zwyczaje, które przez lata istniały jedynie we wspomnieniach starszych mieszkańców. Dzięki temu lokalna kultura znów staje się żywa, obecna i bliska wszystkim pokoleniom. W ramach tej misji Koło realizuje różnorodne inicjatywy integrujące społeczność.

"Urzekające"

są jednym z 1200 KGW z całej Polski, które otrzymały wsparcie w tegorocznej edycji programu "Danie Wspólnych Chwil z Fundacją Biedronki". W ramach tej współpracy  członkowie, już drugi rok z rzędu organizują spotkania dla seniorów oparte na tradycji wspólnych posiłków. Każde spotkanie przynosi seniorom ogrom radości, buduje więzi i wnosi w ich życie wiele nadziei.

Seniorzy uczestniczyli w edukacyjnych warsztatach ze strażakami, policją i dietetykiem, zdobywając praktyczne umiejętności, m.in. w zakresie pierwszej pomocy czy ochrony przed oszustami. Nie brakowało też momentów relaksu i integracji – biesiad przy akordeonie, a nawet wspólnego powrotu do czasów PRL-u z koncertem życzeń.

Innym wydarzeniem, które na stałe wpisało się w kalendarz lokalnych świąt i stało się jednym z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń we wsi, jest Jaźwiński Dzień Kobiet. Podczas tych spotkań, które gromadzą niemal wszystkie mieszkanki, zawsze panuje wyjątkowo ciepła i radosna atmosfera. „Urzekające” dbają o to, by każda uczestniczka poczuła się doceniona i ważna, a wspólne rozmowy, życzenia i serdeczne gesty tworzą przestrzeń pełną życzliwości. Wydarzenie to pokazuje, że dla KGW budowanie więzi i integracja kobiet różnych pokoleń są równie istotne jak pielęgnowanie tradycji – to właśnie w takich chwilach najmocniej widać siłę wspólnoty.

Powrót do tradycji, które łączą pokolenia

Od zawsze życie na wsi było związane z rytmem pór roku, a każda z nich miała swoje obrzędy i tradycje. Dziś w Jaźwinach ten naturalny cykl znów jest obecny dzięki inicjatywom KGW „Urzekające”, które przypomina dawne zwyczaje przez lata funkcjonujące jedynie w opowieściach starszych mieszkańców, m.in.:

• Kolędowanie, które wprowadza mieszkańców w świąteczny nastrój zimą;
• Dyngusowanie w Lany Poniedziałek - z przystrojonym wózkiem, na którym dumnie prezentuje się wielkanocny kogut – symbol życia i odrodzenia, barwnie ubrani członkowie KGW odwiedzają domy, niosąc śpiew, radość i życzenia;
• Wiosną żegnanie zimy kolorowym korowodem z ekologiczną Marzanną;
• Jesienią Okrężne, czyli dawna odmiana dożynek, które w przeszłości kończyło czas ciężkich prac polowych.  Z inicjatywy Koła Gospodyń Wiejskich „Urzekające” ten zapomniany już zwyczaj powrócił do Jaźwin w nowej formie – jako święto integrujące całą społeczność. 

Te działania sprawiają, że tradycja naprawdę żyje i łączy wszystkie pokolenia.

Warsztaty integrujące

„Urzekające” dbają również o dawne rzemiosło. W 2025 roku w ramach projektu "Mazowsze Lokalnie" wraz z grupą nieformalną "Jaźwiny dla Tradycji" zorganizowały międzypokoleniowe warsztaty wyplatania koszy wiklinowych. Uczestnicy – dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy – poznali historię i ekologiczne aspekty zastosowania wikliny, a następnie wykonali własne koszyki. Warsztaty nie tylko przywróciły pamięć o lokalnym rzemiośle, lecz także stały się pretekstem do integracji i międzypokoleniowej współpracy.

Innym przykładem podtrzymywania i przekazywania dalej pięknego, wielowiekowego zwyczaju były zorganizowane warsztaty wyplatania wianuszków z ziół i kwiatów.  Wydarzenie przywróciło pamięć o zwyczaju sięgającym wielu pokoleń. Seniorki dzieliły się wiedzą z dziećmi i młodzieżą, a spotkanie zakończyło się wspólnym świętowaniem przy domowym poczęstunku.

Pielęgnowanie pamięci o osobach i wydarzeniach

W działalności Koła ważne miejsce zajmuje pielęgnowanie pamięci o lokalnych twórcach. W Jaźwinach przez lata tworzyła wyjątkowa artystka ludowa – Pani Władysława Witek, której sztuka malarska przez dziesięciolecia budowała artystyczną tożsamość regionu. Jej obrazy, choć oszczędne w formie, niosą ogromny ładunek emocji, barwnie opowiadają o codzienności i życiu dawnej wsi. W hołdzie dla artystki Koło Gospodyń z Jaźwin zorganizowało niezwykle poruszające wydarzenie pt. "Historia pędzlem malowana – 100. rocznica urodzin jaźwińskiej artystki".

W ramach pielęgnowania lokalnej pamięci „Urzekające” od lat upamiętniają bitwę, która miała miejsce w Jaźwinach we wrześniu 1939 roku. W 2019 roku, w 80. rocznicę wydarzenia, zorganizowały akcję "80 zniczy na 80. Rocznicę Bitwy pod Jaźwinami", mobilizując mieszkańców, by zapalili światła pamięci w miejscu upamiętniającym poległych żołnierzy. 

Dzięki takim inicjatywom Jaźwiny stają się miejscem, w którym tradycja nie jest tylko wspomnieniem, lecz żywą częścią codzienności. To, co kiedyś tworzyło rytm życia naszych przodków, dziś na nowo buduje więzi i daje mieszkańcom poczucie wspólnoty. „Urzekające” udowadniają, że pielęgnowanie lokalnych zwyczajów ma ogromną wartość – uczy szacunku do historii, wzmacnia tożsamość i sprawia, że razem możemy tworzyć coś trwałego.

Tradycja trwa tak długo, jak długo ją przekazujemy – a w Jaźwinach ma ona przyszłość.

Co w przyszłości?

W kolejnych latach Koło Gospodyń Wiejskich „Urzekające” w Jaźwinach planuje kontynuację swoich działań, konsekwentnie przywracając zapomniane tradycje i obrzędy lokalne. Koło zamierza odkrywać kolejne zwyczaje, które przez lata zniknęły z życia wsi, a jednocześnie rozwijać inicjatywy integrujące mieszkańców w różnym wieku.