Zachęcamy do zapoznania się z artykułem przygotowanym przez Zarząd Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich na temat znaczenia koncepcji parlamentu wiejskiego oraz przygotowań do organizacji Parlamentu Wiejskiego w Polsce.
Parlamenty Wiejskie to forma wzmacniania głosu organizacji i społeczności wiejskich w procesie podejmowania przez rząd i samorządy decyzji mających wpływ na życie mieszkańców wsi. Celem parlamentu wiejskiego nie jest tworzenie nowych struktur organizacyjnych, ale przestrzeni do dialogu różnych podmiotów i współtworzenia konstruktywnych rozwiązań.
Europejskie korzenie idei
Idea Parlamentów Wiejskich zrodziła się w Szwecji w 1989 roku, a następnie rozwinęła w kilkunastu krajach Europy. W 2013 powołano do życia także Europejski Parlament Wiejski (EPW), który ma sprawić by głos mieszkańców obszarów wiejskich krajów członkowskich został uwzględniony w politykach europejskich dotyczących rozwoju wsi – nie tylko rolnictwa, ale także pozarolniczej działalności gospodarczej, dostępu do edukacji, opieki zdrowotnej i innych usług, aktywizacji społecznej czy spraw związanych ze środowiskiem i klimatem. Jedną z form funkcjonowania EPW są spotkania europejskie, odbywające się zwykle co dwa lata i stanowiące okazję do wymiany doświadczeń między organizacjami wiejskimi z całej Europy, a także do formułowania stanowisk w najważniejszych dla mieszkańców wsi kwestiach. Polskie organizacje wiejskie były gospodarzami piątej edycji EPW, która w 2022 roku miała miejsce w Kielcach i regionie Świętokrzyskim.
Polski Parlament Wiejski
W Polsce prace nad budowaniem Polskiego Parlamentu Wiejskiego (PPW) toczą się od 2022 roku, a w maju 2025 roku – przy okazji Europejskiego Kongresu Odnowy i Rozwoju Wsi w Poznaniu, z inicjatywy Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich (FAOW) i Związku Młodzieży Wiejskiej (ZMW) oraz przy wsparciu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi – odbyło się pierwsze spotkanie Polskiego Parlamentu Wiejskiego. Oprócz FAOW i ZMW w prace PPW aktywnie włączyły się m.in. Związek Gmin Wiejskich, Federacja Inicjatyw Oświatowych, Polska Sieć Lokalnych Grup Działania, Krajowa Rada Izb Rolniczych i Krajowe Stowarzyszenie Sołtysów, a także wiele innych organizacji o zasięgu ogólnopolskim, regionalnym i lokalnym.
Rola i zadania PPW
Polski Parlament Wiejski ma pełnić rolę forum dialogu społecznego, niezależnego politycznie, otwartego na współpracę z instytucjami publicznymi, ale działającego przede wszystkim oddolnie. Jego zadania to:
- umożliwienie mieszkańcom wsi wyrażania oczekiwań wobec decydentów,
- formułowanie rekomendacji dla polityk publicznych,
- prowadzenie regularnych spotkań i debat tematycznych,
- reprezentowanie głosu polskiej wsi w Europie.
Pierwsze grupy tematyczne mają zająć się m.in. edukacją, klimatem i gospodarką wodną, wyzwaniami gmin wiejskich oraz rolą młodzieży. Planowane są także spotkania ogólnopolskie, debaty regionalne oraz badanie sytuacji mieszkańców wsi. W najbliższych miesiącach planowane jest uzgodnienie dokumentu konstytuującego PPW.
W październiku 2025 przedstawiciele PPW wzięli udział w spotkaniu Europejskiego Parlamentu Wiejskiego w Inverurie (Szkocja), gdzie wraz z 400 przedstawicielami społeczności wiejskich z 40 krajów uczestniczyli m.in. w formułowaniu ważnej deklaracji dotyczącej wsparcia dla obszarów wiejskich w ramach polityk unijnych po 2027 roku.
Więcej informacji można znaleźć na stronach:
Idea Polskiego Parlamentu Wiejskiego wpisuje się w realizację Długoterminowej wizji rozwoju obszarów wiejskich do 2040 i jest przykładem realizacji Paktu dla wsi w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Materiał opracowany przez Zarząd Forum Aktywizacji Obszarów Wiejskich na zlecenie Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie opublikowany w PORADNIKU RADNEGO I SOŁTYSA
na 2026 rok.
Źródło: www.ksowplus.pl