Będzie to żywa lekcja historii połączona z rekreacją na łonie natury. Wydarzenie wypełnione będzie pokazami i warsztatami, podczas których przedstawione zostaną zwyczaje i prace związane z okresem żniwnym oraz tradycyjne metody obróbki zboża.

Uczestnicy, widząc autentyczne sprzęty i narzędzia a przede wszystkim przyglądając się poszczególnym etapom pracy gospodarzy podczas żniw na przestrzeni lat, poczują się jak w wehikule czasu. Dodatkowo poznają pracę wiejskich rzemieślników, dowiedzą się wielu ciekawostek o zajęciach domowych gospodyń, mogą wziąć też udział w warsztatach manualnych dla całej rodziny.

---

• Data rozpoczęcia wydarzenia: 3 sierpnia 2025 10:00
• Data zakończenia wydarzenia: 3 sierpnia 2025 18:00
• Lokalizacja wydarzenia: Skansen Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu

---

Program wydarzenia

Polana – amfiteatr

• 10.00 – 18.00 – kiermasz produktów regionalnych i rękodzieła
• 15.00 – koncert Ludowego Zespołu Artystycznego KASZTELANKA

Zespół karczemny

• chałupa z Drwał – pokaz tkactwa (11.00 - 13.30, 14.30 - 17.00)
• kuźnia z Żuromina – pokaz pracy kowala

Wieś rzędowa

• wystawa „Rok polski w tradycyjnych zajęciach codziennych”
• kościół z Drążdżewa – inscenizacja „Baba proszalna”
• zagroda z Rempina – pokaz strojenia wieńca dożynkowego (11.00 - 14.00, 15.00 - 17.00)
• zagroda z Izdebna Kościelnego
  • warsztaty dla dzieci „demony polne” (11.00 - 14.00, 15.00 - 17.00)
  • pokaz klepania kosy (10.30-11.30, 13.00-14.00, 15.00-16.00, 16.30-17.00)
• zagroda z Czermna – pokaz kiszenia ogórków (11.00-14.00, 15.00-17.00)
• zagroda z Rzeszotar Zawad – pokaz pracy rzeźbiarza
• pole przy zagrodzie z Rzeszotar Zawad
  • cięcie i podbieranie zboża sierpem (10.30-11.00)
  • koszenie zboża kosą (11.00-11.30)
  • stygowanie
  • strojenie przepiórki
  • koszenie zboża żniwiarką konną (15.00-15.30)
  • przewożenie snopów zboża do młocarni Warmianki (11.00-11.10; 15.30-15.40)

•  kapliczka Matki Boskiej Łąkowskiej – inscenizacja „Modlitwy i śpiewy” (11.00-12.00, 15.00-16.00)
• zagroda z Ostrów (przed izbą szkolną) – warsztaty wykonywania lalek ze słomy (11.00 - 14.00, 15.00 - 17.00)
• zagroda z Dzierzążni – pokaz pracy plecionkarza
•   12.00-14.00 – zagroda z Ligówka - widowisko „Żeńcy” przygotowane przez ZPiT Boczki Chełmońskie z Kocierzewa
•  pole przy zagrodzie z Jonnego – pokaz pracy młocarni Warmianka (11.10-11.40, 16.15-16.45
• zagroda z Rzeszotar Chwał
  • chałupa - pokaz pracy szewca
  • stodoła - pokaz pracy sieczkarni (11.00-14.00, 15.00-17.00)
  • zagroda z Rębowa
  • podwórko - pokaz wykonywania powrozów (11.00 - 14.30, 15.30 - 17.00)
  • stodoła - wystawa Jak to ze zbożem było, pokaz młócenia cepami, pracy na żarnach, wialni (11.00-13.30, 15.00-17.00)
• wiatrak z Zalesia – pokaz pracy (11.30, 13.00, 16.00)
• chałupa ze Słupi – porady zielarskie (11.00 - 14.00, 15.00 - 17.00)
• dwór z Uniszek Zawadzkich – pokaz pieczenia podpłomyków (11.30-14.00, 15.30-17.00)

• 14.00 - kościół z Drążdżewa – uroczysta msza św.

Polana – ognisko – etno plac zabaw

• gry i zabawy podwórkowe

---

Żniwa w skansenie - podróż w czasie 

W pierwszą niedzielę sierpnia od lat sierpecki skansen tętni życiem. I tym razem na polach zobaczymy jak żeńcy ścinali łany żyta kosami, by kobiety mogły wiązać snopy i ustawiać z nich kolejne stygi. Wspólnie ułożymy też na polu przepiórkę, która powstanie z celowo nieskoszonego kawałka zboża po to, aby mogły w niej ucztować myszy i ptactwo. Niegdyś wierzono bowiem, że dzięki temu szkodniki nie będą niszczyć zbiorów. Żeńcy udekorują także wieniec dożynkowy i w korowodzie zaniosą go do kościoła, modląc się w intencji pomyślnych zbiorów. Msza święta w zabytkowym kościele z Drążdżewa, będącym częścią muzealnej ekspozycji, to wciąż dla wielu wielkie przeżycie.

Zobaczymy także jak wyglądały żniwa na Mazowszu po II wojnie światowej, w latach 50. i 60. XX wieku. Na pola wyjedzie wykorzystywana w tamtym okresie żniwiarka konna i młocarnia Warmianka. W pokazach uczestniczyć będą członkowie Stowarzyszenia Rekonstruktorów Cywile Mława.

Żniwa w Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu mają charakter rodzinnego pikniku, podczas którego zwiedzający znajdują się w samym środku najbardziej intensywnego czasu w ciągu roku, okupionego potem i ciężką pracą, często zapomnianymi już zwyczajami, elementami magicznymi, ale i zabawą, gwarem. Był to czas wieńczący całoroczny trud, którego efekty decydowały o egzystencji ludzi.

Dawniej zebranie odpowiedniej ilości plonów zapewniało rodzinie utrzymanie aż do następnych zbiorów.

Jednym z kluczowych części wydarzenia, którego nie warto przegapić będzie widowisko obrzędowe „Żeńcy”, przygotowane przez Regionalny Zespół Pieśni i Tańca Boczki Chełmońskie z Kocierzewa.

Scenariusz widowiska układa się w swoisty spektakl, który dzieje się na oczach zwiedzających. Rekonstruktorzy ze śpiewem na ustach wychodzą w pole, koszą kolejne łany, wiążą snopy i stygują. Na polu jest też czas na wspólny posiłek, którym nierzadko częstowani są widzowie. Swoje miejsce mają też zwyczaje dożynkowe. Dawniej bowiem uroczyste zakończenie żniw odbywało się u bogatego gospodarza, we dworach lub na plebani, dokąd przynoszono wieniec w kształcie korony upleciony z czterech połączonych warkoczy i przystrojony kwiatami z ogródków. Wieniec dożynkowy był i jest symbolem plonów i pracy rolników. Zwiedzający przyjrzą się zresztą tworzeniu korowodu dożynkowego, na czele którego żeńcy nieść będą udekorowany wieniec, do kościoła. Nie zabraknie też świętowania na zakończenie żniw, któremu towarzyszyły tańce i śpiewy na podwórku.

Na gości „Żniw w skansenie” czekać będą także warsztaty rzemieślnicze, do których powrócą kowal, rzeźbiarz, szewc i wiejski plecionkarz. Zwiedzając chałupy chłopskie zobaczyć będzie można też pokaz kiszenia ogórków i zapytać zielarkę o prozdrowotne właściwości ziół rosnących w przydomowych ogródkach, na polach i przy drogach. Najmłodsi również mogą mieć pełne ręce roboty. Z myślą o nich przygotowaliśmy warsztaty wykonywania masek polnych demonów, których obecnością ludzie tłumaczyli sobie np. dolegliwości wynikające z wielogodzinnego przebywania na słońcu. W jednej z zagród na dzieci czekać będą warsztaty tworzenia słomianych laleczek. To nadal nie koniec atrakcji. Warto zobaczyć też wystawę „Jak to ze zbożem było?” z autentycznymi sprzętami i narzędziami do obróbki ziarna wraz z pokazem młócenia cepami czy pracy na żarnach. Na samym końcu muzealnej ekspozycji zwiedzający zobaczą też pokaz pieczenia podpłomyków.

Po wyczerpującym spacerze na terenie muzealnej ekspozycji nie sposób nie zatrzymać się przy kiermaszu pieczywa, produktów regionalnych i rękodzieła, który jak zawsze ustawiony jest przed amfiteatrem i dostosowany do charakteru imprezy. Spodziewać się więc można oprócz różnego rodzaju pieczywa także konfitur, syropów, miodów i olejów roślinnych. Wielbiciele ręcznie robionego asortymentu znajdą wyroby szydełkowe, haft ludowy, ręcznie robione świece czy drewniane zabawki. Żal byłoby nie spróbować też domowych potraw i wypieków przygotowanych według starych receptur głównie przez koła gospodyń wiejskich. Warto zgromadzić się także pod sceną amfiteatru. Podczas wydarzenia o godz. 15.00 wystąpi na niej Ludowy Zespół Artystyczny KASZTELANKA, który dodatkowo rozweseli gości skocznymi utworami.

Impreza plenerowa potrwa w godz. 10.00–18.00. Mamy nadzieję, że wrażenia wyniesione z wydarzenia pozostaną w pamięci jej uczestników na długo. Liczymy, że dzięki niej rozbudzimy w części zwiedzających sentymentalne wspomnienia, które zechcą opowiedzieć bliskim.

Dla młodszych niech będzie to z kolei nieco edukacyjna podróż w czasie, w którą chcemy ich zabrać, by uczyć, że dziedzictwo minionych lat jest ważną wartością, którą warto ocalić od zapomnienia i o nią dbać.

Źródło: mazovia.pl, 29 lipca 2025 roku